Biblioteka zdalna

PATRONI ROKU 2021- STANISŁAW LEM

02/15/2021

 

Autor arcydzieł, wielki pisarz SF.

We wrześniu 2021 r. przypada setna rocznica urodzin Stanisława Lema, jednego z najpoczytniejszych pisarzy science-fiction, którego twórczość zaliczana jest do kanonu światowej literatury. Sejm RP docenił znaczące miejsce jego pisarstwa w literaturze XX wieku i ustanowił rok 2021 rokiem Stanisława Lema.

Stanisław Lem to jeden z najwybitniejszych przedstawicieli fantastyki naukowej, futurolog, felietonista, filozof. Jego powieści i opowiadania przetłumaczono na ponad czterdzieści języków i jak dotąd wydano w nakładzie 30 milionów egzemplarzy. „Solaris”, „Cyberiada”, „Głos Pana” czy „Bajki robotów” do dziś fascynują i inspirują pisarzy oraz twórców kina i teatru, a motywy z jego twórczości są obecne w kulturze masowej, np. w grach komputerowych. Charakterystyczne dla literatury Lema są wątki związane z pojawieniem się na naszej planecie przybyszów z Kosmosu, wojny gwiezdne, „bunty robotów” skierowane przeciwko ich twórcom.

Jego twórczość łączy pokolenia i cieszy się stałym zainteresowaniem czytelników. Genialna wydaje się też trafność przewidywań Lema dotyczących rozwoju cywilizacji, np. katastrofy klimatycznej, rozwoju sztucznej inteligencji, biotechnologii.

Wizjoner.

Stanisław Lem był jednym z najbardziej światłych umysłów XX wieku. Filozof, wizjoner, futurolog, świetny pisarz, humorysta. Długo by można wymieniać, jakie tematy poruszał w swoich powieściach, opowiadaniach i esejach. Jednym z najbardziej znanych aspektów jego prac jest przewidzenie wielu dzisiejszych nowoczesnych technologii- internetu, wirtualnej rzeczywistości, audiobooków, e-boków, tabletów, smartfonów, Googla, druku 3D i wielu, wielu innych.

Już na początku lat 50. XX wieku Lem rozważał możliwość łączenia komputerów o dużej mocy w celu zwiększenia ich możliwości przetwarzania danych. W „Dialogach” z 1957 roku przedstawiał tę możliwość jako realny kierunek rozwoju technologicznego, pisząc, że „wskutek stopniowego zrastania się wszystkich informatycznych maszyn i banków pamięci powstaną kontynentalne, a potem nawet planetarne sieci komputerowe”.

Zmarły w 2006 roku Lem dożył realizacji wielu ze swoich przewidywań, w tym Internetu. Był tym zaskoczony. Oto jak brzmiał jego słynny, choć raczej apokryficzny komentarz po pierwszym spotkaniu z nowym medium:

„(…)Dopóki nie skorzystałem z internetu, nie wiedziałem, że na świecie jest tylu idiotów(…)”

 


kazimierz_nowakNIEZWYKŁA PODRÓŻ- NA WYCIĄGNIĘCIE RĘKI…PO KSIĄŻKĘ.

02/01/2021

Jakiś czas temu porządkując półki mojej domowej biblioteczki natrafiłem na książkę, która niegdyś pochłonęła mnie do reszty. „Rowerem i pieszo przez czarny ląd” to zbiór reportaży z rowerowej podróży przez Afrykę Kazimierza Nowaka- polskiego dziennikarza i podróżnika, którą odbył w latach 1931-1936.

Samotnie bez pieniędzy, ale za to z wielką determinacją udaje się przebyć Nowakowi trasę wzdłuż całej Afryki z północy na południe, a następnie inną drogą z południa na północ. Warto nadmienić, że Nowak ruszył w swą podróż życia z pobudek ekonomicznych. Pieniądze, które otrzymywał za publikacje swych reportaży w prasie polskiej i światowej oraz zdjęcia z wyprawy, przesyłał swej żonie Marysi oraz dzieciom mieszkającym biednie w międzywojennym Poznaniu.

Kazimierz Nowak zmarł w niespełna rok po powrocie a było to rezultatem skrajnego wyczerpania trudami podróży i przebytą malarią.

Książkę czyta się jednym tchem. Prócz opisów niezwykłych przygód i cudów afrykańskiej przyrody czytelnik znajdzie w niej bogaty opis życia mieszkańców Czarnego Lądu oraz wnikliwą krytykę kolonializmu- co w tamtych czasach nie należało do codzienności. Przede wszystkim zaś autor nie patrzy na rdzennych mieszkańców Afryki „z góry”, z pozycji białego człowieka z cywilizowanego świata- jak robiło to i robi nadal wielu współczesnych (również polskich) podróżników.

„Rowerem i pieszo…” jest dziełem wieloletniej pracy Łukasza Wierzbickiego, który zebrał i uporządkował relacje prasowe podróżnika. Pierwsze wydanie książki ukazało się w 2000 r. i doczekało się wielu wznowień a sam Ryszard Kapuściński- jeden z najwybitniejszych reportażystów na świecie, uznał ją za klasykę polskiego reportażu.

Obok „Rowerem i pieszo…” ukazały się również 3 tomy listów Nowaka do żony opatrzonych tytułem „Kochana Maryś! Listy z Afryki”. Zbiór liczy łącznie 1242 listy i stanowi arcyciekawe osobiste dopełnienie tułaczej historii Nowaka.

Piękny zbiór fotografii z podróży, przygotowany przez córkę autora- Elżbietę Nowak- Gliszewską wydany w roku 1962 udało mi się kiedyś upolować na antykwarycznej aukcji.

Po latach kilkudziesięciu śmiałków postanowiło ruszyć śladami dzielnego podróżnika. Blisko 100 uczestnikom udało się sztafetowo w 2 lata przeżyć niezwykłe przygody, spełnić marzenie życia i sprawdzić się w trudnych afrykańskich warunkach, a wszystko to zostało spisane w książce autorstwa Piotra Tomzy- „Afryka Nowaka”.

Całkiem przypadkiem mój 4- letni syn znalazł pod choinką piękną ilustrowaną książeczkę- „Afryka Kazika”, w której Ł. Wierzbicki prezentuje niezwykłe losy dzielnego podróżnika najmłodszym odbiorcom. Dość powiedzieć, że synek codziennie prosi aby ją czytać lub odtwarzać audiobook (książki można znaleźć na audioteka.pl).

Szczerze polecam Wam lekturę tych fascynujących książek o niezwykłym człowieku. Sięgnijcie po książkę…niezwykła podróż jest na wyciągnięcie ręki.

książki_o_kazimierzu_nowaku

 


ŻEGNAJ „PAPCIU”.

01/22/2021

Nie żyje „Papcio Chmiel”, czyli Henryk Jerzy Chmielewski; miał 97 lat. Był autorem najpopularniejszego polskiego komiksu „Tytus, Romek i A’Tomek”.

Henryk Jerzy Chmielewski przyszedł na świat 7 czerwca 1923 roku w Warszawie. Już ponoć od najmłodszych lat wykazywał się niemałym talentem graficznym, jednak II wojna światowa przerwała na jakiś czas jego rozwój artystyczny. Mężczyzna brał udział w wielu walkach, a w 1943 roku został żołnierzem Armii Krajowej, gdzie przyjął pseudonim „Jupiter”. Henryk Chmielewski brał udział również w Powstaniu Warszawskim.

Po zakończeniu II wojny światowej zaczął pracę jako grafik i publicysta w „Świecie Przygód” i „Świecie młodych”, a na początku lat 50. rozpoczął studia na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Plastycznych w Warszawie. Już wtedy tworzył swoje pierwsze komiksy takie jak „Półrocze bumelanta” czy „Witek sprytek”, jednak największą popularność przyniosła mu seria komiksów „Tytus, Romek i A’Tomek”, która ukazywała się w „Świecie Młodych” do lat 80.

Papcio Chmiel ma na swoim koncie wiele wyróżnień i nagród. Został odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, Medalem Stulecia Odzyskanej Niepodległości, Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Orderem Uśmiechu.

„Na Tytusach”, których do tej pory ukazało się 40, w tym 31 ksiąg, wychowało się kilka pokoleń Polaków, a same komiksy znalazły ponad 12 mln nabywców. Pod względem popularności z „Tytusem” równać się mogła tylko seria Janusza Christy „Kajko i Kokosz”. Zupełnie inna, ale równie wspaniała, chociaż fani dzielili się w kwestii swoich sympatii mniej więcej po połowie.

Zachęcam do lektury „Tytusów” jak i innych polskich komiksów. To naprawdę świetna rozrywka! Dla zainteresowanych twórczością Papcia Chmiela polecam również autobiografię Henryka Jerzego Chmielewskiego- „Żywot człowieka zmałpionego”.

 

 

Swojemu bohaterowi, Tytusowi de Zoo, w pierwszym albumie powiedział:

„Z tuszuś powstał, w tusz się obrócisz”

Grafika autorstwa Matyldy Damięckiej.


 

ZIMOWA AKCJA KONKURSOWA PEDAGOGICZNEJ BIBLIOTEKI WOJEWÓDZKIEJ W GDAŃSKU.

01/11/2021

Poniżej umieszczamy informacje na temat konkursów organizowanych przez PBW w Gdańsku. Konkursy adresowane do uczniów szkół ponadpodstawowych zaznaczone są kolorem czerwonym.

 

Drodzy Uczniowie,
proponujemy Wam kolejne akcje konkursowe, których organizatorami są Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku i Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Słupsku.
Jak zawsze liczymy na Waszą pomysłowość, aktywność i kreatywność. Przygotowaliśmy osiem konkursów adresowanych do przedszkolaków i uczniów wszystkich poziomów nauczania.
Szanowni Nauczyciele, Rodzice i Opiekunowie, drodzy Uczniowie, zapraszamy do wspólnej zabawy!

 

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Gdańsku ogłasza:

Zimową akcję konkursową

 

  1. Zimowa rymowanka – piszemy wiersze o zimie – konkurs poetycki adresowany do uczniów klas 0–3 szkół podstawowych – zadanie polega na samodzielnym napisaniu wiersza o zimie
  2. Mój zwierzak – mój przyjaciel – konkurs plastyczny dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz dla uczniów klas 0
  3. Komiksowe przygody literackiego bohatera – konkurs dla uczniów klas 2–4 szkół podstawowych polegający na stworzeniu komiksu dowolną techniką
  4. Sleeveface: książka w zimowej przestrzenikonkurs fotograficzny adresowany do uczniów klas 4-8 szkół podstawowych
  5. Przekonaj innych do czytania – konkurs na jednominutowy film dla uczniów szkół ponadpodstawowych

Szczegóły Zimowej akcji konkursowej oraz regulaminy na stronie Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Gdańsku  www.pbw.gda.pl Kontakt z organizatorem: sekretariat@pbw.gda.pl

 

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Słupsku ogłasza akcję konkursową:

„Siostro, Bracie – jak się macie?”

  1. Moje małe marzenie – czyli za kim/czym dziś tęsknię najbardziej? – konkurs plastyczny adresowany do uczniów klas 1 – 3 szkół podstawowych polegający na wykonaniu pracy plastycznej techniką dowolną w dowolnym formacie
  2. Moja ulubiona postać z książki – konkurs fotograficzny adresowany do uczniów klas 4 – 8 szkół podstawowych – zadanie polega na przebraniu się dziecka za ulubioną postać z książki
  3. W życiu piękne są tylko chwile… – konkurs fotograficzny dla uczniów szkół średnich polegający na uchwyceniu na zdjęciu szczęśliwej/wyjątkowej/pięknej wg autora chwili

Szczegóły akcji konkursowej „Siostro, Bracie – jak się macie?” na stronie Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Słupsku www.pbw.slupsk.pl Kontakt z organizatorem: sekretariat@pbw.slupsk.pl lub wspomaganie@pbw.slupsk.pl

Akcja konkursowa jest kontynuacją akcji „Siostro, Bracie – zostań w chacie”, której patronem był Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk.

Fundatorem nagród książkowych jest Marszałek Województwa Pomorskiego.


A NA DŁUGIE JESIENNE WIECZORY…MOŻE POLSKI WESTERN?

12/10/2020

Polski western- brzmi niewiarygodnie, prawda? „Wilcze echa” to jeden z nielicznych polskich filmów nakręconych w konwencji mającej przypominać amerykański western. Niektórzy mówią, że polska kinematografia wymyśliła nowy gatunek filmowy- eastern. Naprawdę warto obejrzeć ten obraz, który nakręcony został w 1968 r. Szczególnie dziś- w dobie panowania telewizji internetowych, mediów strumieniowych, wielkobudżetowych produkcji, takie filmy ogląda się z wielką przyjemnością.

Akcja toczy się w Bieszczadach (gdzie film był również kręcony) po drugiej wojnie światowej. Główny bohater- niepokorny chorąży Słotwina- weteran walk z UPA, nie potrafi wysiedzieć na jednym miejscu i czasami zdarza się, że przez pomyłkę narusza granice zaprzyjaźnionych państw. Po jednej z takich akcji mężczyzna zostaje ukarany. Niezrażony groźbą wydalenia ze służby zaczyna śledzić pewną podejrzaną grupę, która kręci się w okolicy.

Realizatorzy filmu, odwołując się do autentycznych zdarzeń odnotowanych w protokołach z bieszczadzkich posterunków milicyjnych, na plan pierwszy wysunęli przygodę, ucieczki i pogonie, pojedynki, sprytne pułapki i cudowne ocalenia, i oczywiście miłość do pięknej dziewczyny, która pomaga bohaterowi w walce o sprawiedliwość.

W główną rolę Piotra Słotwiny wciela się Estoński aktor Bruno O’Ya. Podobno (jak podaje IPN) przed powstaniem filmu była duża szansa, aby rolę, w którą wciela się Estończyk, zagrał sam Kirk Douglas. Niestety, końcówka lat 60. w Polsce to ostra propaganda antysemicka, więc Kirk, który był synem żydowskich emigrantów z terenu dzisiejszej Białorusi, zrezygnował. Ponoć nie chciał występować w filmie, którego producentem jest kraj antysemicki. (Kirk Douglas- jeden z największych amerykańskich aktorów wszech czasów zmarł w 2020 r.)

Reżyserem i scenarzystą filmu był Aleksander Ścibor- Rylski, który później zasłynął jako scenarzysta takich głośnych filmów jak choćby Człowiek z marmuru, Człowiek z żelaza, czy też serialu Lalka. Warto również nadmienić, że Aleksander Ścibor- Rylski, który podczas okupacji hitlerowskiej służył w Szarych Szeregach oraz Armii Krajowej, uczestniczył w powstaniu warszawskim, urodził się w 1928 r. w… niedalekim Grudziądzu.

Warto również wspomnieć w tym miejscu urodzonego przed wojną na kresach wschodnich aktora i artystę estradowego- Jerzego Michotka (zwanego polskim Johny’m Cashem) i jego piękne pieśni jak choćby „Stary kowboj” czy „Piosenka kowbojska”. Czyż to nie są prawdziwe perełki?

A więc parafrazując słowa kowbojskiej pieśni: Co nam tam chłód, co nam tam wiatr… 🙂 


MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ TOLERANCJI.

11/16/2020

16 listopada obchodzony jest na całym świecie Międzynarodowy Dzień Tolerancji. Tego dnia 1995 r. państwa członkowskie UNESCO przyjęły Deklarację na Temat Zasad Tolerancji. Dokument został przyjęty po zakończeniu Międzynarodowego Roku Tolerancji ustanowionego przez Zgromadzenie w 1993 r. z inicjatywy UNESCO.

Głównym celem tego dnia jest uświadamianie społeczeństwa o niebezpieczeństwie związanego z konsekwencjami dyskryminacji. Ten czas może być też okazją do głębszej refleksji na temat nietolerancyjnych zachowań w wielu aspektach. Dzień Tolerancji pokazuje jak ważna jest solidarność ze wszystkimi, którzy na co dzień borykają się z wykluczeniem, dyskryminacją i nierównym traktowaniem. Tymi, których głos wymaga wzmocnienia i tymi, którzy z determinacją walczą o swoje prawa stając się obiektem ataków werbalnych czy nawet fizycznych.

Tolerancja jest wartością, która powinna być fundamentem współczesnego świata, tymczasem wciąż jest jej tak mało we współczesnym świecie.

Czym jest TOLERANCJA? W Deklaracji Zasad Tolerancji określono to w następujący sposób:

„Tolerancja to szacunek, akceptacja i uznanie bogactwa różnorodności kultur na świecie, naszych form wyrazu i sposobów na bycie człowiekiem. Sprzyja jej wiedza, otwartość, komunikowanie się oraz wolność słowa, sumienia i wiary. Tolerancja jest harmonią w różnorodności. To nie tylko moralny obowiązek ale także prawny i polityczny warunek. Tolerancja – wartość, która czyni możliwym pokój – przyczynia się do zastąpienia kultury wojny kulturą pokoju.”

Warto ciągle pamiętać i powtarzać, że każdy człowiek ma takie same prawa i obowiązki, niezależnie od płci, rasy, narodowości, wyznawanej religii, poglądów politycznych, pochodzenia czy orientacji seksualnej.

Bądźmy zatem życzliwi dla innych, otwarci na różnorodność, bo przecież- jak śpiewa S. Sojka:

„(…) budować ściany wokół siebie- marna sztuka (…)”

„(…) daleko raj, gdy na człowieka się zamykam (…)”


O PATRIOTYZMIE INACZEJ…

11/10/2020

Narodowe Święto Niepodległości- dzień, w którym szczególnie obecny jest patriotyzm a słowo „ojczyzna” odmieniana jest przez wszystkie przypadki. Zewsząd słychać legionowe pieśni patriotyczne, trzepot flag narodowych, stukot żołnierskich defiladowych butów, gwar pochodów i marszów.

Patriotyzm jest umiłowaniem ojczyzny jako miejsca swojego pochodzenia i zamieszkania. Jak to jednak z miłością bywa nie zawsze jest to uczucie szczęśliwe- nierzadko bywa trudna, wymagająca czy nawet nieodwzajemniona. I o tej trudnej miłości do ojczyzny często wypowiadają się artyści w swoich utworach, a dowodem na to, że są to artyści różnych (często odległych) gatunków muzycznych niech będą poniższe teledyski.

Pierwszy z nich to nagrany w 2008 r. kawałek polskiego rapera Eldo (Leszka Kaźmierczaka)- byłego członka kultowej grupy Grammatik, drugi zaś to utwór z 1988 r. Obywatela G.C., czyli Grzegorza Ciechowskiego- wieloletniego frontmana zespołu Republika.

Zachęcam Was do własnych poszukiwań współczesnych ważnych utworów, które wyrażają dzisiejszy patriotyzm.


ODESZLI…

10/31/2020

Jutro dzień Wszystkich Świętych i następujący po nim Dzień Zaduszny- święta bardzo ważne w naszej kulturze i religii. W tym czasie szczególnie wspominamy naszych bliskich, którzy odeszli.
W tym trudnym roku będą miały one zupełnie inny charakter od wszystkich dotychczasowych. Pozostaniemy w zaciszu naszych domów wspominając wszystkie te chwile, kiedy ci których kochaliśmy, ceniliśmy, podziwialiśmy, czy po prostu tylko znaliśmy byli jeszcze wśród nas.

Jak każdego roku, tak i w tym, pożegnaliśmy wielu wybitnych Polaków- ludzi kultury, sztuki, nauki, biznesu, polityki czy sportu. Lista jest bardzo długa: Wojciech Pszoniak, Maria Janion, Józefa Hennelowa, Piotr Szczepanik, Henryk Wujec, Ewa Demarczyk, Bernard Ładysz, Jerzy Pilch, Krzysztof Penderecki, Paweł Królikowski, Romuald Lipko, Bogusław Polch, Wiktor Bater, Krystyna Łybacka, Emil Karewicz, Jerzy Gruza.

Wielu wybitnych odeszło poza granicami naszego kraju: Sean Connery, Gordon Haskell, Eddie Van Halen, Kenzo Takada, Juliette Gréco, Jiři Mencel, Jack Charlton, Ennio Moricone, Ian Holm, Kenny Rogers, Kirk Douglas, Kobe Bryant.

O nich wszystkich i wielu innych postaciach możemy przeczytać na powstałej niedawno stronie internetowej www.odeszli.pl/miejsca-pamieci. Jest to miejsce, w którym możemy się na chwilę zatrzymać, wspomnieć i zapoznać się z sylwetkami tych, o których pamięć warto pielęgnować.

Naprawdę warto poświęcić parę chwil i poczytać opowieści o Nich. Bo jak mówiła nieodżałowana śp. Maria Janion- wybitna badaczka polskiej kultury XIX i XX wieku, nauczycielka akademicka, profesorka nauk humanistycznych:

„Otóż sądzę, że podstawą humanistyki jest opowieść. Nie wystarczy coś zobaczyć, przeżyć lub nawet pojąć. Trzeba to jeszcze umieć opowiedzieć.”


KSIĄŻKOWY ZAWRÓT GŁOWY.

10/26/2020

Zachęcam Was do odwiedzenia arcyciekawego portalu stworzonego przez Bibliotekę Narodową, na którym prezentowane są zbiory tej Biblioteki i innych instytucji. Co ważne wszystkie materiały są w postaci cyfrowej i zupełnie za darmo.

W Polonie można znaleźć książki, czasopisma, mapy i atlasy, druki ulotne, fotografie, grafiki i rysunki, rękopisy, pocztówki oraz nuty. Portal może być doskonałym miejscem, w którym odnajdziecie dla siebie cyfrową wersję lektury szkolnej lub inne interesujące Was pozycje. Ponadto każdą książkę możecie ściągnąć sobie zupełnie legalnie na komputer lub smartfon np. w postaci pliku pdf.

Zgromadzone w Polonie zbiory można przeglądać i pobierać bez rejestracji, ale należy się zarejestrować, żeby korzystać z dodatkowych funkcjonalności (jak tworzenie własnych kolekcji, notatek i zakładek).

Polona zawiera na tę chwilę ponad 3 miliony cyfrowych obiektów. Jest w czym wybierać.

Proponuję w wyszukiwarkę wpisać hasło „Prabuty” i obejrzeć znaleziska- np. afisz zabawy tanecznej z 1947 r. (co za zaproszenie!)

Udanych poszukiwań.

www.polona.pl


WITAJCIE DRODZY CZYTELNICY.

10/26/2020

Biblioteka podobnie jak cała szkoła przeszła w tryb pracy zdalnej. Przenieśliśmy się w tym trudnym czasie do świata online. Chcielibyśmy bardzo pozostać z Wami w stałym kontakcie, dlatego na tej stronie będziemy publikować ciekawe propozycje spędzania wolnego czasu z książkami oraz innymi mediami.

Mam nadzieję, że będziecie tutaj częstymi gośćmi.

Z bibliofilskim pozdrowieniem
Michał Skowroński